Also nee, ErgonUX ass keng Kosmetikmark, mee éischter dee klenge Numm deen ech hunn
ginn der Methodik déi ech während enger Missioun am Zesummenhang mam Design vun enger
autonom Gefier. D'Zil vun dësem Artikel ass dës Methodik fir Iech ze presentéieren, awer
mir wäerten net déi detailléiert Resultater vun dëser Etude presentéieren hei.

Am Häerz vun industriellen a politesche Bedenken ass d'Entwécklung vum Gefier
autonom ass eng grouss Erausfuerderung, souwuel wirtschaftlech wéi och fir Sécherheet
Stroossen awer och d’Entwécklung vun der nohalteger Mobilitéit. Zënter dem Start vun der
Google Car am Joer 2010, deen e groussen Impuls fir dës Innovatioun huet, Hiersteller
Autoen, wéi och vill Ausrüstungshersteller a Fuerschungsinstituter, schaffen un dësem Thema.

#1 Awer wat ass en autonomt Gefier?

En autonomt Gefier ass e Gefier wou de ganzen oder en Deel vum Fuere delegéiert ass
System. Dës Zort Gefier stellt e Welt Wendepunkt am Autosfeld duer
an ënnersträicht en Ëmbroch an eise Fahrgewunnechten
aujourd'hui.

D'Gesellschaft vun Automotive Engineers (SAE, 2016) definéiert 6 Niveauen vun der Automatioun:

- 0 Niveau : Keng Automatisatioun: 

De Chauffer soll säi Fuerëmfeld iwwerwaachen an déi komplett Fuertask ausféieren.

- 1 Niveau : Chauffer Hëllef: 

De System ënnerstëtzt eng Funktioun vun der dreiwend Aufgab. De Chauffer ass verantwortlech fir all déi verbleiwen Aspekter vun der Fuertask. De System ass net fäeg d'Limite vun all senge Fäegkeeten z'entdecken, wat d'Verantwortung vum Chauffer bleift. Déi lescht muss also de richtege Fonctionnement vum System zu all Moment iwwerwaachen an d'Kontroll vum Gefier direkt erëm kréien wann néideg. (Beispill: Spuerkeess oder Cruise Control). 

- 2 Niveau : Partiell Automatisatioun: 

De System ënnerstëtzt eng oder méi Funktiounen vun der Fuertask gläichzäiteg. De Chauffer muss de System a säi Fuerëmfeld kontinuéierlech iwwerwaachen an ass verantwortlech fir all déi verbleiwen Aspekter vun der Fuertask auszeféieren. Net-fueren Aktivitéiten sinn net erlaabt. Wann de System seng Grenzen identifizéiert, sollt de Chauffer fäeg sinn d'Kontroll iwwer d'Gefier direkt erëm ze kréien. (Beispill: Spuer halen a Cruise Kontroll). 

- 3 Niveau : Conditional Automation: 

De System këmmert sech ëm all Aspekter vum Fuere (Längs- a Säitekontroll). De Chauffeur muss de System net konstant iwwerwaachen. Aktivitéiten, déi net mam Fuere verbonne sinn, sinn op limitéierter Basis erlaabt. De System identifizéiert d'Limite vu senger Leeschtung, awer et ass net fäeg d'Gefier an all Situatiounen zréck an e Staat vu minimale Risiko ze bréngen. Dofir muss de Chauffeur an enger bestëmmter Zäit d'Kontroll iwwer d'Gefier erëm kréien.

- 4 Niveau : Héich Automatioun: 

De System këmmert sech ëm all Aspekter vum Fuere (Längs- a Säitekontroll). De Chauffeur muss de System net konstant iwwerwaachen. Net-fueren Aktivitéiten sinn duerch déi autonom Fuerphase erlaabt. De System identifizéiert d'Limite vu senger Leeschtung a kann automatesch mat all Situatioun eens. Um Enn vun dëser autonomer Fuerphase muss de Chauffeur fäeg sinn d'Kontroll iwwer d'Gefier erëm ze kréien. 

- 5 Niveau : Vollautomatioun: 

De System këmmert sech ëm all Aspekter vum Fuere (Längs- a Säitekontroll). Driver Handlung ass zu all Moment net erfuerderlech. De System identifizéiert d'Limite vu senger Leeschtung a kann automatesch mat all Situatioun ëmgoen, déi während enger kompletter Rees entstinn (zum Beispill: autonom Navette oder Google Car).

Wat wann de Kleeschen en autonome Schlitten hätt?!

Äddi vun der Middegkeet fir d'Rendéier, déi dann dësen Owend mat deenen anere Membere vun hirem Stamm deelen konnten.

Route (nach méi) optimiséiert; De Kleeschen konnt dann e bëssen Zäit mat de Kanner verbréngen. Hie géif och seng Ronn vun de Kamäiner méi séier a manner midd fäerdeg bréngen. Dëst géif him erlaben d'Madame Claus an hir treie Begleeder d'Elfen matzemaachen fir an der Zäit ze kommen fir de berühmte Yule-Log ze iessen. 

Kee Risiko méi fir Kollisioun mat Stäreschoss; kee Risiko méi vun Verschlechterung oder Falen vun der Schlitt vun Cadeauen, also keng Kanner méi enttäuscht net de Cadeau ze kréien, op se sou vill gewaart.

E glat Chrëschtdag dank Sled 5.0.

An eiser Etude hu mir probéiert d'Aktivitéit vum Autonome Fuere Niveau ze dokumentéieren 4. D'Virdeeler vun dëser Aart vun Automatisatiounsniveau, virgestallt, si Sécherheet (Reduktioun vun der Unzuel vun Accidenter), Verkéier (Reduktioun vun de Stau, déi mir all haassen) wéi och d'Méiglechkeet d'Fuerzäit ze optimiséieren fir aner Aktivitéiten auszeféieren (Zeitung liesen oder e Film kucken zum Beispill).

Allerdéngs stellt d'Aféierung vun dëser Zort Gefier nach vill Froen. 

Den autonomen System, obwuel d'Verantwortung iwwer all d'Fuerfunktiounen iwwerhëlt, kann de Chauffer zu all Moment froen d'Kontroll iwwer d'Gefier erëm ze kréien. 

De Chauffer ass also net méi verantwortlech fir d'Fueren oder d'Sécherheet vum Gefier. Et huet also keng Verpflichtung d'Ëmwelt ze iwwerwaachen, nach d'Behuele vum System..

D'Fro, wéi de Chauffeur d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmkritt, nodeems se vum Fuere "ofgekoppelt" sinn, ass dann komplett legitim.

#2 E séieren Iwwerbléck iwwer d'Effekter vun der Automatisatioun

1983 huet Bainbridge schonn d'Ironie ënnerstrach, déi d'Automatisatioun provozéiert. Tatsächlech ginn déi einfachst Aufgaben un d'Maschinn delegéiert an de mënschleche Bedreiwer muss dann déi komplexst Aufgaben ausféieren. Freyssenet (1984) fäerdeg dës Aussoen no deenen d'Automatisatioun déi schwéier Dimensiounen vun der Aufgab nach méi schwéier maachen kann; an datt et negativ op d'Entwécklung vun der Kompetenz beaflosst, eng Ofsenkung vun der Opmierksamkeet op dat aussergewéinlecht Evenement schaaft (wat eng séier Entscheedung erfuerdert) wéi och eng Angscht op den Zwëschefall ze waarden. 

Ausserdeem weisen verschidde Studien datt d'Fuerleistung no enger automatiséierter Fahrphase erofgeet wéi den Niveau vun der Automatisatioun eropgeet a wann de Chauffer Liewensaktivitéiten u Bord mécht.

Dëst kann dann d'Virdeeler vun der Sécherheet an d'Fäegkeet fir aner Aktivitéiten auszeféieren, déi ee vun der Automatioun erwaart, a Fro stellen.

#3 Den Designparadox

Wéi gesot, mir wollten d'Aktivitéit vum Autonome Fuere Niveau 4 dokumentéieren. Mä dës Zort Gefier ass nach net kommerzialiséiert a mir sti fir verschidde Hindernisser:

Tatsächlech, aus enger technescher Siicht, sinn d'Prototypen, obwuel se ëmmer méi fortgeschratt sinn, limitéiert a verlaangen konstant Iwwerwaachung. Also et ass net méi wéi Niveau 4. 

Aus juristescher Siicht, och wann den Niveau 4 autonom Gefierer vermaart goufen, laut der Wiener Konventioun, mussen d'Chauffeuren d'Kontroll vum Gefier behalen a verantwortlech bleiwen fir d'Gefier während dem autonome Fuere; also mussen se d'Strooss kucken an d'Hänn um Rad hunn. Also ass et net méi en Niveau 4 autonomt Gefier mee éischter Niveau 3.

Wat d'Prototypen ugeet, kënne se nëmme vun Experten pilotéiert ginn.

Et ass also onméiglech ze beobachten, bis haut, d'Benotzung vun dëser Zort Apparat an real Situatiounen, an och net d'Aktivitéit vum delegéierte Fuere ze verstoen, well dat lescht nach net existéiert. Dëst gëtt den Designparadox genannt (Theureau and Pinsky, 1984; Daniellou, 2004).

Eist Zil war dunn e Wee ze fannen fir dëse Paradox ze iwwerwannen fir d'Notzunge vun zukünftege Benotzer sou séier wéi méiglech virzegoen an se an déi verschidden Designstadien vun dëser Zort Gefier z'integréieren.

Fir dëst ze maachen, hu mir sougenannte Referenzsituatioune vum Assistenzfueren studéiert; a simuléiert Simulator a Strecksituatiounen. 

#4 Fueraktivitéiten studéiert

Dräi Aarte vu Fahrsituatiounen goufen analyséiert:

• Fuert Situatiounen mat Fuerhëllef System :

D'Analyse betrëfft d'Aktivitéit vun dräi Chauffeuren mat engem Gefier mat verschiddene Fuerhëllefssystemer. Mir hunn d'Realisatioun vun zwou Reesen mat all Chauffer observéiert a mir hu probéiert hir Aktivitéit am Zesummenhang mat der Notzung vun hirem Chaufferhëllefssystem z'informéieren.

• Eng autonom Fuere Situatioun op engem Simulator : 

D'Analyse betrëfft d'Aktivitéit vun nénganzwanzeg Chauffeuren, déi an enger delegéierter Fahrsituatioun um Renault sengem C-CARDS Simulator waren. D'Chauffeuren hunn dräi Reesen vun 15 Minutten op der Autobunn op 110 km/h limitéiert. Vun deene 15 Minutten hunn d'Chauffeuren den autonome Fuere fir ongeféier 10 Minutten aktivéiert, um Enn vun deem de System hinnen gefrot huet d'Kontroll iwwer d'Gefier ze kréien.

• Eng simuléiert autonom Fahrsituatioun op der Streck :

Dës Analyse bezitt sech op d'Aktivitéit vun néng Chauffeuren. Fir dëst ze maachen, hu mir e Wizard of Oz Gefier entworf, deen an der klassescher Chaufferpositioun (vum Lenkrad a Pedale) awer och vun engem Co-Chauffer aus engem Joystick verstoppt vum Chauffer gefuer ka ginn. Wéi de Chauffer geduecht huet den autonome Fuere z'aktivéieren, huet de Co-Chauffeur dunn d'Kontroll iwwer d'Gefier iwwerholl (iwwer de Joystick). D'Chauffeuren hunn dräi Reesen vun 15 Minutten op der Satory Strooss gemaach, déi mir op 50 km/h limitéiert haten (aus Sécherheetsgrënn). Vun dëse 15 Minutten hunn d'Chauffeuren den autonome Fuere fir ongeféier 12 Minutten aktivéiert, um Enn vun deem de System se freet d'Kontroll iwwer d'Gefier erëm ze kréien.

#5 Datesammlungsmethodologie  

An eise Studien hu mir zwou Zorte vun Donnéeën, extrinsesch Donnéeën (oder "3. Persoun" Donnéeën) an intrinsesch Donnéeën (oder "1. Persoun" Donnéeën). 

Déi sougenannt extrinsesch Donnéeën sinn d'Donnéeë vun de Sujeten, opgeholl vum Beobachter. Si huelen net d'Erfahrung vun der Situatioun vum Thema Rechnung. Et sinn all déi net-subjektiv Donnéeën iwwer dëst Thema gesammelt, déi beobachtbar. Zum Beispill Reaktiounszäiten, biomechanesch Daten, Frequenzmiessungen, asw. 

Sougenannte intrinsesch Donnéeën sinn Donnéeë baséiert op dem "Siichtpunkt vun der handele Sujet" (Vermersch, 2010). Dës Donnéeë sinn net vun der selwechter Uerdnung; si si schwéier ze quantifizéieren awer informéieren eis iwwer déi onobservéierbar Deeler vun der Aktivitéit vum Thema. Et ass dann eng Fro vun Zougang zu de sougenannte "gelieft" Erfarunge vun de Benotzer an dofir hiren eegene Siicht op déi duerchgefouert Aktivitéit (Cahour a Créno, 2017) 

D'Zil ass et den extrinsesche Siicht op d'Aktivitéit ze verbannen, dee vum Fuerscher deen d'Thema handelt an den intrinsesche Siicht op d'Aktivitéit, dee vum Sujet deen an engem situativen Kontext handelt, dat mécht him Sënn. Dëst gëtt Method Triangulatioun genannt (Flick, 1992).

An eiser Fuerschung setzen mir béid Aarte vun Daten am Mëttelpunkt vun eise Studien fir d'Aktivitéit vum Chauffer an enger Situatioun vun autonomem Fuere an Erhuelung besser ze verstoen.

D'Datesammlungsmethodologie war net ganz déiselwecht fir déi dräi Situatiounen. 

Fir d'Referenzsituatioune ware mir mam Chauffer am Gefier. Während de Reesen hu mir de Chauffer gefrot seng Aktivitéit (sou wäit wéi méiglech) ze verbaliséieren.

Eng Pabeier / Bläistëft Ausso huet eis och erlaabt kontextuell Elementer pragmatesch ze sammelen fir d'Opzeechnungen ze kompletéieren. 

Trotz knapper Kamerawénkel hu mir och e puer Momenter vu senger Aktivitéit an den benotzten Artefakte gefilmt a fotograféiert. 

D'Methodologie fir Daten iwwer de Simulator an iwwer de Wizard of Oz Gefier ze sammelen war zimlech ähnlech.

Béid Gefierer ware mat villen Sensoren ausgestatt, déi et eis erlaabt hunn verschidde Donnéeën opzehuelen wéi Gefiergeschwindegkeet, Interaktioune mam Lenkrad, Knäppercher, Pedale (Brems oder Beschleuniger), Signaler, Präsenz / Fehlen vun Hänn um Lenkrad (dank der Präsenz Sensoren), oder souguer den Zoustand vum Gefier (manuell Fueren, autonom Fuere verfügbar, Autonom Fueren, Ufro fir Iwwernahm).

Si waren och mat véier synchroniséiert Kameraen equipéiert deenen hir gefilmt Inhalt opgeholl gouf. Um Simulator goufen d'Chauffeuren mat engem Teleskop-Typ Eye Tracker ausgestatt.

Lénks : Erfaassung vun der Opnam vun de véier synchroniséierte Kameraen. Riets : Foto vun engem Chauffer deen den Eye Tracker (uewen) an d'Wiedertransmissioun vum Video vum Eye Tracker (ënnen) huet.

Schlussendlech hu mir fir déi dräi Studien Interviewe mat de Chauffeuren no all Fahrsituatioun gemaach.

#6 "KPI"

Fir assistéiert Fuere Situatiounen hu mir d'Zäit vum Gebrauch vun de Fuerhëllefssystemer, d'Frequenzen an d'Grënn fir hir Aktivatioun an Desaktivéierung bemierkt.

Fir autonom Fuere Situatiounen um Simulator a mam Wizard of Oz Gefier, ware mir interesséiert:

• Autonom Fueraktivitéit, besonnesch duerch Liewensaktivitéiten u Bord (Liesen, Telefon benotzen, zum Beispill) a seng Ënnerbriechungen : 
  
  • Zäit vergaangen tëscht der Aktivatioun vum autonome System an dem Ofschloss vum Liewen u Bord Aktivitéit (Telefonnotzung, Liesen)
  • Total Onboard Liewensaktivitéit Ofschlosszäit am Verglach mat autonomer Fuerzäit
  • Maximal Zäit fir Liewensaktivitéiten u Bord ouni Ënnerbriechung auszeféieren
  • Zuel, Dauer, Frequenz an Aart vun Ënnerbriechung bei der Ausféierung vun Liewensaktivitéiten u Bord

• D'Aktivitéit vum Desaktivéiere vum autonome System duerch déi verschidden Aktiounen, déi tëscht der Ufro fir de System iwwerhuelen an der aktueller Iwwerhuelen vum Gefier duerchgefouert goufen : 
  • Zäit geholl fir opzehalen hir onboard Liewensaktivitéit auszeféieren
  • Den Tounalarm iwwer den HMI verstoen
  • Retrieve vun Informatiounen aus der Strooss Ëmwelt
  • Zréck an d'Fuerpositioun (loossen d'Hänn, setzt se zréck op d'Steierrad; setzt de Fouss erëm uewen / op de Pedal, repositionéiert Iech am Sëtz, kuckt d'Strooss)
  • Zäit fir de System auszeschalten
  • System Deaktivéierungsmodus

#7 Conclusioun 

Wéi mir gesot hunn, war d'Zil vun dësem Artikel net d'Resultater vun den dräi Studien ze presentéieren, déi mir virgestallt hunn, mee de Bäitrag ze markéieren, fir den Design vum autonomen Gefier, vun den, oder éischter Methodologien, déi agefouert goufen.

All dës Analysen hunn eis wierklech erméiglecht, Wëssen iwwer d'Bedierfnesser an d'Ziler vun de Benotzer an autonome Fuere Situatiounen z'entwéckelen an d'Notzunge vun dëser Zort Gefier virzegoen, fir Perspektiven vum anthropozentreschen Design ze proposéieren.

Nieft de Verbesserungen an HMIs oder d'Operatiounsprinzipien vum autonome Gefier, wäert dës Fuerschung et méiglech gemaach hunn Elementer ze markéieren, déi d'Ironie vun der Automatioun widderhuelen, déi mir schonn am Ufank vum Artikel diskutéiert hunn.

Tatsächlech hu vill Chauffeuren an enger autonomer Fahrsituatioun den autonomen System desaktivéiert, an dowéinst d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmgeworf, ier se nees Chauffeuren an d'Kontroll iwwer hirem Gefier kënne ginn.

E puer Chauffeuren hunn d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmfonnt ier se op d'Strooss gekuckt hunn; a bal all Chauffeuren hunn dat gemaach ouni sech Zäit ze huelen fir hir Spigelen ze kucken. Si hunn dowéinst d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmfonnt ouni all Fuerinformatioun ze hunn.

"Wann ech d'Kontroll erëm kréien, hunn ech net onbedéngt all Informatioun iwwer dat wat mech ëmginn. Et gëtt eng Zäit fir ze trennen vun deem wat Dir maacht, d'Situatioun ze analyséieren déi komplett nei ass, d'Vitesse, d'Situatioun op der Strooss am Verglach mat aneren. Also ech kommen lues a lues zréck, während ech direkt d'Kontroll erëmkritt. »
(Auszich aus Interviewen).

Anerer hunn d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmgewielt, ier se hir Hänn zréck op d'Rad gesat hunn oder während se nach ëmmer den Objet vun hirer Liewensaktivitéit u Bord halen, keng Zäit haten sech dovunner ze befreien.

"Et gëtt e klenge Moment vun zécken. […] Also ech hunn d'Kontroll erëmgewielt, awer meng Hänn sinn nach net aktiv. An et ass net normal. Tatsächlech gräifen ech net direkt un de Lenk, well ech net d'Gefill hunn, datt ech d'Gefier ënner Kontroll hunn. An ech gesinn mech dës Verspéidung ze hunn a mir selwer ze soen "firwat huelt Dir d'Rad net an der Hand". […] Et gëtt e Moment wou d'Gefier a punkto Richtung ouni Kontroll ass. Eng kuerz Zäit huet keen d'Gefier ënner Kontroll. »
(Interview Auszich).

Fotoe vun engem Chauffer, deen d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmkënnt, ouni sech Zäit ze huelen fir de Magazin, deen hie beim autonome Fuere gelies huet, ofzeleeën.

Schlussendlech hunn d'Chauffeuren mat engem Visiounskorrektiounsapparat (vu wäitem, fir ze fueren oder no, fir hir Liewensaktivitéit u Bord beim autonome Fuere) d'Kontroll iwwer d'Gefier erëm ze kréien, ouni d'Zäit ze huelen fir hire Brëll ze setzen oder ofzehuelen. Si hunn dofir d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmfonnt ouni déi richteg visuell Korrektur ze hunn.

D'Foto vis-à-vis weist eis e Chauffeur, deen sech net Zäit geholl huet fir säi Brëll (deen en am autonome Fuere gebraucht huet fir seng Messagen um Handy ze liesen) net Zäit geholl huet ier hien d'Kontroll iwwer d'Gefier erëmkritt. Mir mierken, datt hien nach ouni Brëll op d'Strooss kucke kann, andeems hien de Kapp erofgeet an iwwer si kuckt.

Dës Situatioun konnt net behuewe ginn fir Chauffeuren, déi beim Ausféieren vun hirer Liewensaktivitéit u Bord hire Brëll ofgeholl hunn an déi d'Kontroll erëmkritt hunn, ier se se erëm undoen konnten. 

Et kann ee sech dann iwwer d'Virdeeler vun der Stroossesécherheet froen, wat de Gebrauch vun dëser Zort Gefier ugeet. Tatsächlech ass et wahrscheinlech datt mat engem effiziente System d'Zuel vun den Accidenter am autonome Fuere wäert erofgoen. Mee wäert dat net wahrscheinlech eropgoen duerch Accidenter déi entstinn wann d'Gefier iwwerholl gëtt?

Bréngt et dernieft net e puer ethesch Problemer, de Chauffer an eng Positioun ze setzen, déi hien net richteg ëmgoe géif? Gitt dës Zort Gefier de Chauffeuren d'Moyene fir "gutt" Chauffeuren ze sinn? Oder am Géigendeel, reduzéiert et net hir Fäegkeet als Chauffeur ze handelen? Ginn d'Chauffeuren d'accord fir e Gefier ze kafen, deen se, wa se d'Kontroll iwwerhuelen, an eng méi geféierlech Situatioun setzen wéi ouni Automatisatioun?

"Ech ginn vun total disconnected zu mussen en operationelle Chauffer sinn. […] Ech ginn net all d'Bäll fir erëm operationell ze ginn. »
(Auszich aus Interviewen).

Dës Froe stellen sech also och fir Sleigh 5.0 op: wäert et de Kleeschen esou effizient wéi mat sengem Render erlaben? Vergiesst hien net e puer Haiser, komplett vu sengem Tour duerch d'Kamäiner ofgeschloss? Zu der Angscht vun de Kanner...

Bis muer fir nei Iwwerraschungen op eisem UX-Republic Adventskalenner!

Celine POISSON, UX Researcher @UX-Republic - Dokter an der Ergonomie

[actionbox color="default" title="DESIGN SPRINT Training -20%" description="-20% Remise op der Dezember DESIGN SPRINT Training Sessioun andeems Dir de Code 12-UX-DEC gitt wann Dir Iech registréiert! Et gëtt nach Zäit ...” btn_label=”Eis Training” btn_link=”http://training.ux-republic.com” btn_color=”primär” btn_size=”big” btn_icon=”star” btn_external=”1″]